Ο κοινωνικός χαρακτήρας των ασφαλιστικών ταμείων, τα αποθεματικά και τα golden boys: μια πρωτόλεια ερμηνεία.

Ποιος είναι τελικά ο “κοινωνικός χαρακτήρας” μιας οικονομικής δραστηριότητας όπως είναι η σώρευση χρημάτων στα ασφαλιστικά ταμεία; Από αυτό το ερώτημα οφείλει να ξεκινήσει κανείς για την κατανόηση του προβλήματος. Τι σημαίνει δηλαδή, “ο κοινωνικός χαρακτήρας των ταμείων”. Για να μην εμπλακούμε αυτή τη στιγμή σε μια συζήτηση για τη διάκριση των μεγα-εννοιών “οικονομία – κοινωνία” ή κατά συνέπεια “οικονομικού – κοινωνικού κεφαλαίου”, θα παραμείνω στο πολιτικό του πράγματος με τον στενό ορισμό του. Έτσι, ο κοινωνικός χαρακτήρας ενός ταμείου προκύπτει από μία σχέση, τη σχέση του με μια συλλογικότητα που στην προκειμένη περίπτωση είναι οι Πολίτες οι οποίοι προσφέρουν τα χρήματά τους. Αυτό σημαίνει ότι το “δημόσιο” του ταμείου οριοθετείται από μια ιδιαίτερη σχέση ιδιοκτησίας: Εφόσον τα χρήματα είναι των ελλήνων πολιτών τότε η διαχείρισή τους από τρίτους, ανάγεται σε ένα εξαιρετικά λεπτό ζήτημα που σε τελευταία ανάλυση αποτελεί ζήτημα αρχών, ηθικών αξιών και βέβαια κρατικού ελέγχου. Ενός ελέγχου δηλαδή εκ των έσω της συλλογικότητας. Τίποτα από τα τρία δεν ισχύει στην Ελλάδα σήμερα διότι: α. δεν υπάρχουν αρχές και αξίες στη δημόσια διοίκηση λόγω των “βυσμάτων” και της μονιμότητας και β. η ίδια η συλλογικότητα που χρηματοδοτεί τα ταμεία, οι πολίτες δηλαδή, δεν έχουν πολιτική συνείδηση για να τα ελέγχουν με την ψήφο τους ή με διάφορες συσσωματώσεις που τοποθετούνται μεταξύ του κράτους και της κοινωνίας των πολιτών ως εναλλακτικές προτάσεις πολιτικοποίησης και δημόσιας κριτικής.
 
Επομένως ερχόμαστε δεύτερο ζήτημα που είναι η διαχείριση των «αποθεμάτων». Το ερωτηματικό τοποθετείται και πάλι στο  ίδιο το “απόθεμα” και στη συνέχεια στη διαχείρισή του. Εκεί νομίζω ξεκινά η πολυπλοκότητα όσο και το απλό του θέματος. Απόθεμα και ελλείμματα δεν πάνε μαζί. Πώς προέκυψε αυτό το “απόθεμα” όταν η ασφάλιση αντιμετωπίζει τραγικά προβλήματα τα οποία παραμένουν άλυτα, οι ιατρικές υπηρεσίες είναι χαμηλού επιπέδου και αυτές που υπάρχουν δεν καλύπτονται ικανοποιητικώς; Πώς προκύπτει αυτό το “απόθεμα” όταν οι συντάξεις είναι δυσανάλογες των απαιτήσεων για την κάλυψη βασικών αναγκών; (Υπάρχουν βέβαια και μερικές εξαιρέσεις αλλά είναι ελάχιστες). Αποθέματα με σοβαρές ελλείψεις στις υπηρεσίες ασφάλισης και με γελοίες συντάξεις δεν συμβαδίζουν διότι το ένα αναιρεί το άλλο. Τα “αποθέματα” δεν υπάρχουν, ορίσθηκαν πλασματικά για να πλουτίσουν μερικοί.

Έστω όμως ότι υπάρχει αρκετό, Η διαχείρισή του, εξαιτίας της ιδιότυπης ιδιοκτησίας αυτών των χρημάτων, έγκειται πολιτικών αρχών. Και καταλήγουμε άρρητα, στο βαθύτερο πρόβλημα που τελικά δεν μπορούμε να αποφύγουμε: Πώς θα μπορούσαμε να παντρέψουμε μια τέτοιου είδους σώρευση οικονομικού κεφαλαίου, η οποία προέκυψε από τις παραπάνω σχέσεις ιδιοκτησίας, με την μεσοπρόθεσμη επένδυση που εμφανίζεται με την πρακτική των golden boys που με τη σειρά της προέρχεται και ανήκει σε ένα άλλο επιχειρηματικό πλαίσιο;

Το ερώτημα: «πώς θα συνδυάσουμε τον κοινωνικό χαρακτήρα με τέτοιου είδους ακραίες καπιταλιστικές πρακτικές όπως τα γκόλντεν μπόυς», είναι ένας λάκκος που μόνοι μας σκάβουμε. Διότι αυτή η παντρειά δεν αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την καλή λειτουργία των ταμείων αλλά μία μόδα του οικονομικού συστήματος. Κατά συνέπεια, για να λειτουργήσει μια τέτοια εξ ορισμού ανύπαρκτη σχέση, χρειάζονται πατέντες όπως η αμοιβή κατ’ αναλογία της απόδοσης κλπ.. αυτή είναι μια αυτοκαταστροφική πατέντα. Η προσπάθεια για μια τέτοια συνύπαρξη είναι κατά τη γνώμη μου άτοπη και πλασματική. Μόνοι μας πάμε να δημιουργήσουμε προβλήματα εκεί που δεν υπάρχουν! Με λίγα λόγια, πρόκειται για πρακτικές που έλαβαν μορφή και περιεχόμενο σε εντελώς διαφορετικά συμφραζόμενα που εν τέλει ίσως είναι και αντιθετικά. Γιατί να βάλουμε γκόλντεν μπόυ σε ασφαλιστικό ταμείο; Δηλαδή αυτό δεν το έχει αναρωτηθεί ποτέ κανείς; Σε ποιο πλαίσιο αντιλήψεων για την οικονομία και την πολιτική διατυπώθηκε αυτό το αίτημα δεν το ρώτησε ποτέ κανείς; Η οικονομική διαχείριση των ασφαλιστικών ταμείων είναι πολιτικό ζήτημα και άπτεται πολιτικού σχεδιασμού. Εδώ το πολιτικό οφείλει να επικαθορίζει το οικονομικό και όχι αντίστροφα!
 
Υπάρχουν άλλα, σοβαρά προβλήματα να λυθούν από το να τρελαινόμαστε σε αυτοκαταστροφικές πατέντες που τελικά προσπαθούν να συνδέσουν τα ασύνδετα με σκοπό τον πλουτισμό τόσο μελών της δημόσιας διοίκησης όσο και ιδιωτών. Τα σοβαρά προβλήματα είναι το κλέψιμο των χρημάτων των πολιτών, οι άθλιες ιατρικές υπηρεσίες, οι διαπλοκές και οι ατιμωρησίες. Σε αυτά τα προβλήματα προστέθηκαν σήμερα και οι λαμογιές των γκόλντεν μπόυς.
 
Για παράδειγμα, θα ήταν εξίσου τρέλα, να πάμε στη vodafone και να διορίσουμε έναν διαχειριστή για να μειώσει το κέρδος της εταιρίας και να αυξήσει τους μισθούς, να δώσει συντάξεις στους υπαλλήλους και να μειώσει την παραγωγή για να ξεκουράσει τους εργάτες. Όπως δεν γίνεται αυτό, δεν μπορεί να συνδυαστεί το γκόλντεν μπόυ με το ασφαλιστικό ταμείο.
 
Η λύση είναι μια πολιτική με αρχές, ισχυρή βούληση και τιμιότητα. Ας μην ενταχθούν και τα ασφαλιστικά ταμεία στον ακραίο καπιταλισμό που σήμερα πια καταρρέει.